Sağlıklı bel güçlü, hareketli ve ağrısız olmalıdır. Sağlıklı bele ancak belli kurallara uyarak sahip olabiliriz.

- Sırtınızı ve belinizi düz tutun.

- Kötü duruş; sırttaki kamburluğu, beldeki içe çöküklüğü artırır.

- Sık pozisyon değiştirin.

- Özellikle belin normal eğriliğini korumaya özen gösterin.

- Taşıyacağınız yükleri eşit olarak her iki elinize bölün.

- Hareketlerinizi önceden planlayın.

- Ucuz kahramanlık yapmayın yardım isteyin.

- Asla ağır cisimleri kaldırmayın.

- Yerden bir şey alırken eğilmeyin, dizlerinizi büküp çömelin.

- Belinizle değil bacaklarınızla yükü kaldırın.

- Ağırlığı mümkün olduğu kadar belinizden yukarı ve vücudunuza   yakın tutun.

- Dönmeniz gerekiyorsa belinizle değil, vücudunuzla dönün.

- Ağır cisimleri çekmeyin, itmeyin ve yukarı doğru kaldırmayın.

- Koltuğa düzgün oturun.

- Gerekirse bel kıvrımınıza uyan yastıkla belinizi takviye edin.

- Otururken sırtı düz tutun ve yaslanın.

- Yatarken sert ve ortopedik yatakları tercih edin.

- Salt yer ve tahta üzerine yatmak doğru değildir.

- Yatarken bacaklarınızı gergin tutmayın.

- Sırt üstü yatarken baldırlarınızın altına koyulacak küçük bir   yastık sizi rahat ettirecektir.

- Kilonuza dikkat edin, dengeli beslenin.

- Sigara içmeyin.

- Günlük gerilim ve streslerinizi azaltın.

- Düzenli ve günlük egzersiz yapın.

- Tempolu yürümek, yüzmek ve koşu sizin için ideal sporlardır.
 

-Omurgada boyun, sırt ve bel   bölgesinde 3 adet doğal eğrilik   (kavis) vardır.

-Bu eğrilikler sayesinde   omurgamız üstüne düşen yük miktarını en aza indirir ve esnek   bir biçimde hareket edebilir.

-Bel bölgesi 5 adet omur ve   sakrum(sağrı) kemiğinden oluşur.

-Omurlar üst üste gelerek; içinden   omurilik ve sinirlerin geçtiği   omurga kanalını oluşturur

-Omurga omuriliği ve sinirleri   korur; vücudumuzun hareketini   sağlar.
 

-Omurlar birbirlerine önde "disk" dediğimiz yastıkçıklar,   arkada "faset" eklemleri ile tutunurlar.

-Diskler aslında omurların birbirine sürtünmesini engelleyen jöle kıvamında amortisörlerdir.

-Disklerin görevi yürüme, oturma, yük kaldırma sırasında oluşan sarsıntıları emmek, omurların üzerine düşen yükü eşit   olarak azaltarak, ağırlığı dengeli biçimde alt seviyelere   iletmektir.

-Omurlar birbirlerine arkadan iki adet faset eklemi ile tutunur.

-Faset eklemleri vücut yükünün % 5-20' sinin taşınmasından sorumludur.

-Kötü kullanıma bağlı yük miktarı arttırılırsa faset eklemlerinde zamanla bozulmalar ve ayrılmalar oluşur.

-Her disk iki bölümden oluşur: sağlam liflerle örülmüş dış bölüm yumuşak ve jölemsi iç bölüm.

-Sağlam dış bölüm yumuşak ve jölemsi iç bölümü korur ve esnek hareketi sağlar.

-Omurga bu oluşumlar dışında bağlar ve kaslar tarafından desteklenir. Bağlar, diskleri ve omurları   yerinde tutan sağlam şeritlerdir.

-Kaslar ise hareketi denetler, omurgayı destekler ve sağlamlık kazandırır.

-Omurilik beyinimizin verdiği emirleri vücudumuzun diğer bölümlerine taşınmasından   sorumludur.

-Omurilik üst bel bölgesinde sonlanarak bacak kaslarına, idrar kesesine, cinsel organlara giden sinir dalları verir.

-Bu sinirler bacağın hareketini, hissini, idrar çıkarma, dışkılama ve cinsel fonksiyonunuzu sağlar.

Toplumun çeşitli kesimlerinde bel rahatsızlığı o kadar yaygındır ki, birçok ülkede yapılan istatistiklere göre doktora müracaat nedeni olarak bel ağrısı soğuk algınlığından sonra ikinci sırayı almaktadır. İnsanların yaklaşık % 80'i hayatları boyunca en az bir defa bel ağrısı ile karşılaşmaktadırlar.

Bel rahatsızlığına her yaş grubunda rastlamak mümkündür, fakat bel fıtığı orta yaşlarda daha sık görülür. Hareketsiz bir iş ve hayat tarzı, daha çok oturarak çalışmak, şişmanlık, ağır şeyler kaldırmak, mücadele sporları, bilinçsiz spor yapmak, yanlış oturuş ve duruş alışkanlığı, mesleğini sevmeme, huzursuz bir ortamda ve stres içinde yaşama, sigara ve alkol kullanma, uzun süre otomobil sürme, bedensel faaliyetlere ısınmadan başlamak birer risk faktörüdür. Bu risk faktörleri bir insanın günlük yaşantısında ne kadar çoksa o kişinin bel fıtığına yakalanma ihtimali de o kadar yüksektir. Hele bir de genetik olarak yatkınlık varsa bel fıtığıyla tanışmak sürpriz sayılmamalıdır.

Uygun olmayan sandalyelerin üzerinde her gün saatlerce süren bir ofis hayatına mahkûm insanlar bel fıtığının müstakbel adaylarıdırlar.

Kötü Duruş, Beli Kötü Kullanma:
Uzun süre aynı pozisyonda durmak belinizin en büyük düşmanıdır. Günlük hayatta bel mekaniğine uygun olmayan her yanlış hareket veya kötü duruş belinizde yıpranmaya neden olacaktır.

Bel Tutulması, Kas Spazmı:
Genellikle beli destekleyen kasların veya bağların aşırı gerilmesi veya kopmasıyla oluşur. Ağır bir şey kaldırmak, atlamak, düşmek ve spor aktivitesi bel tutulmasına neden olabilir. Vücudun buna cevabı ağrılı kas spazmıdır. Mevsimsel ısı değişimleri, rüzgar ve hava akımı kas spazmını arttırır.

Bel Fıtığı, Disk Kayması:
Her iki bel omuru arasında yastık görevi yapan jölemsi kıkırdak dokunun kayması veya taşmasıdır.

Bu kıkırdak parçası belden çıkarak bacağımıza, ayağımıza giden sinire baskı yaparak ağrıya ve SİYATİK şikayetlerine sebep olur.

Öksürmekle, ıkınmakla, hapşırmakla bel ve bacak ağrısı artar.

Hastaların çoğu yatak istirahatı, ilaç tedavisi ile şikayetlerinden kurtulur.

Sinir ve omuriliğe bası devam ederse; bacak kaslarında kuvvet kaybı, his kusuru, reflekslerde azalma, idrar tutamama gibi şikayetler oluşabilir. O zaman tedavi cerrahidir.

Omurga Kanalında Daralma (Darkanal-Omurga Stenozu):

Omurilik ve sinirlerinin geçtiği kanalların daralması, sinirleri sıkıştırması ile oluşur.

İleri yaşlarda özellikle belli bir mesafe yüründüğünde bacaklarda ağrı, uyuşma ve topallama ile kendini gösterir.

Omurlarda Kayma (Spondilolistezis) ve Biçim Bozuklukları:

Bel omurlarının birbirlerinin üzerinden kaymasıyla karakterize "Spondilolistezis" de bel ağrısı sebebidir. Hareketle ağrı artar.

Ayrıca beldeki eğrilikler (skolyoz), düzleşmeler (lordoz), beldeki açıklıklar (spina bifida), fazla veya eksik bel omuru (lumbalizasyon- sakralizasyon) bel ağrısı nedeni olabilir.

Gerilim, Stres, Sigara:

Bel ağrısını arttıran ve kronikleştiren en önemli sebeptir.Ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlarınız bel ağrısını attırır.

Gülmek, çalışmak, sosyal uğraşılar ve hayata bağlılık bel ağrısına karşı en önemli silahımızdır.

Sigara içenlerde bel bölgesine giden damarlarda tıkanıklıklar oluştuğundan diskte harabiyet daha hızlı, kemikte iyileşme daha geç olur.

Fazla Kilo:
Belimizin taşıdığı yük miktarını artırdığı için sakıncalıdır.

Kireçlenme-Osteoartirit:

Yaşın ilerlemesi ile kemik yapıda, bağlarda ve disklerde yıpranma başlar.

Kemik kalsiyum içeriğini kaybeder ve daha kolay kırılır. Bunu engellemek için vücut doğal tepkisi olarak bu yıpranmış dokuları kireçlendirir ve buraları hareketsiz kılmak ister.

Oluşan yeni kemikçikler, taşlaşmış bağlar ve daralmış disk mesafeleri sinirlere bası yaparak sırt, bel, bacak ve genel vücut ağrısına sebep olabilir.

Osteoporoz, Kemik Erimesi:
Osteoporoz temel olarak kadın hastalığıdır.Kemiklerde kofluğa ve yumuşamaya yol açarak kolay kırılmaya ve dolayısıyla ağrıya sebebiyet verir.

Beslenmede kalsiyum ve D vitamini eksikliği, hareketsiz yaşam, erken menopoz, aşırı alkol tüketimi, sigara, kortikosteroidler osteoporoz riskini arttırır.

Romatizma:

Vücudun bağışıklık sisteminin kendi öz hücrelerine savaş açması sonucu gelişir. Omurgadaki normal kemik ve kıkırdak dokuları hasara uğrar.

Romatoid Artrit, Ankilozan Spondilit gibi hastalıklar eklemlerde ağrı ve şişmeye sebebiyet verir ve günlük hareketi kısıtlar.

Sabahları görülen eklem sertliği ve tutulmalar romatizmal hastalıklar için uyarıcıdır.
 

Konservatif Tedavi

Yatak istirahatı:

4-7 gün ortopedik bir yatakta dizler hafif karına doğru çekik şekilde yatak istirahatı idealdir. Uzun süre yatmak kasları zayıflatır, iyileşme süresini geciktirebilir.

İlaçlar :

• Ağrı Kesiciler: Ağrıyı azaltır.

• Anti-Enflamatuar İlaçlar: Belde enflamasyonu önleyerek ödemi çözer ve ağrıyı keser.

• Kas Gevşetici İlaçlar: Kas spazmını çözer, sinir iritasyonunu azaltır.

• Anti-depresanlar: Bel ağrısı tedavisinde ilk tedavi seçeneği değildir. Mutlaka kronik     dönemde ve doktor denetiminde kullanılmalıdır.
   

Fizik tedavi: ,

Bel ağrısında ilk 48 saatte soğuk uygulaması ödemi azaltırken, geç dönemde sıcak uygulaması kas spazmını ve oluşmuş ödemi çözer.

Masaj, Hidroterapi (su tedavisi), Ultrason, Elektrikli Sinir Dalgaları (TENS) diğer tedavi yöntemleri olup mutlaka uzman kişilerce uygulanmalıdır.

Bel Kuşakları ve Korseler:

Takılan bel kuşakları hatırlatıcı olması sebebiyle bel hareketlerinin daha dikkatli yapıldığı kesindir. Ayrıca beli sıcak tutar.

Korse uygulaması genel olarak psikolojik destek ve ameliyat sonrası iyileşme evresinde kullanılması dışında önerilmemektedir.

Korse uygulaması vücudun doğal korsesi olan kasları güçsüzleştirmekte, bu da iyileşmeyi geciktirmektedir.

Omurgaya El ile Müdahale, Bel Çektirme (Şiropraksi):

Bu müdahale şeklinin nasıl yararlı olduğu bilinmemektedir. Ancak bel ağrılı çok sayıda hasta bu yöntemin üstünlüğüne inanmaktadır.

Ciddi bel fıtığı, romatizma yakınmaları, tümör, enfeksiyon gibi ciddi rahatsızlığı olanların uzak durması gerekmektedir. Düzeltmek adına sonuç daha da kötü olabilmektedir.

Enjeksiyon Tedavisi: Ağrıya neden olan yeri bulup oraya ağrı oluşumunu engelleyen ilaçlar verilebilir. Tedavi dışında tanı koymakta da yardımcıdır.

Akupunktur, Biyolojik Geri İletim (Biyoenerji): Kısa süreli düzelme sağlamakla birlikte bel ağrılarının önlenmesi ve iyileşmesindeki etkisi kanıtlanamamıştır.

Eğitim (Bel Okulları, İş Ortamı): Bel okulları günlük hayatta yanlış bel hareketlerini tanıtarak pratik bilgiler verir. Belimizin güçlü ve hareketli olması sağlanır.

Çalışma şartlarının ve iş ortamının beli koruyacak şekilde iyileştirilmesi hedeflenir.

Gerginliği- Stresi Azaltma ve Egzersiz:
Gerginlik- stres belimizin en önemli düşmanıdır. Yasaklar, iş ortamının stresi, biriken borçlar, aile kavgaları ve ekonomik sorunlar gerginliği her zaman arttırır. Stres ve gerginlik kaslarımızın kasılmasına sebep olur. Yaşam biçimimizde gerginliği azaltma yollarından birkaçı şunlardır:
 

• Düzenli egzersiz.

• Tatil

• Sauna / Jakuzi / Kaplıca

• Masaj

• Yoga / meditasyon

• Hobiler

• Sosyal uğraşılar

• Güzel sanatlar

• Uygun ilişkiler, motivasyon